รู้ก่อนเริ่มคำนวณ
อุปกรณ์วัตต์ต่ำแต่เปิดตลอดวันอาจมีค่าไฟรวมมากกว่าไฟกำลังสูงที่เปิดไม่กี่ชั่วโมง การคิดรายชิ้นแล้วรวมเป็น kWh ทำให้เห็นว่าเงินหายไปที่อุปกรณ์ใด
ผลลัพธ์เป็นค่าใช้พลังงาน ไม่ใช่ยอดบิลสุดท้าย เพราะบิลจริงอาจมีอัตราขั้นบันได ค่าบริการ ภาษี และ Ft
เตรียมค่าให้ถูกก่อนกรอก
- ใช้วัตต์จากปลั๊กวัดไฟเมื่อมี โดยเฉพาะปั๊ม DC และอุปกรณ์ปรับรอบ
- กรองและปั๊มลมปกติใส่ 24 ชั่วโมง ส่วนไฟใส่เวลาจาก timer
- ฮีตเตอร์ใช้ duty cycle จากการสังเกตหรือมิเตอร์ ไม่ใส่ 100% เว้นแต่ต้องการดูกรณีเลวร้ายสุด
อ่านผลลัพธ์อย่างไร
- kWh/เดือนใช้เปรียบเทียบรุ่นได้ตรงกว่าบาทเมื่ออัตราค่าไฟเปลี่ยน
- ค่าใช้จ่ายต่อปีช่วยตัดสินใจว่ารุ่นประหยัดกว่าคืนทุนหรือไม่
- ถ้าฮีตเตอร์เป็นสัดส่วนสูง ควรแก้การสูญเสียความร้อนก่อนลดวัตต์จนไม่พอ
ตัวอย่างคำนวณที่นำไปใช้ได้
ตู้เล็กไม่มีฮีตเตอร์
- ข้อมูล
- กรอง 8W, ลม 3W, ไฟ 15W × 8 ชม.
- ผล
- ประมาณ 13.0 kWh/เดือน
ที่ 4.50 บาท/kWh ราว 58.3 บาท/เดือน
ตู้ไม้น้ำ
- ข้อมูล
- กรอง 15W, ไฟ 45W × 8 ชม., CO₂ solenoid 3W × 8 ชม.
- ผล
- ประมาณ 22.3 kWh/เดือน
ไฟเป็นตัวแปรหลักที่ปรับเวลาได้
ตู้มีฮีตเตอร์
- ข้อมูล
- ฮีตเตอร์ 100W ทำงานเฉลี่ย 30%
- ผล
- เพิ่มประมาณ 21.6 kWh/เดือน
อุณหภูมิห้องและฝาตู้ทำให้ duty cycle เปลี่ยนมาก
ตารางอ้างอิงแบบเร็ว
| อุปกรณ์ | รูปแบบเวลา | ค่าที่ควรวัด |
|---|---|---|
| กรอง/ปั๊มลม | 24 ชม. | วัตต์จริงและ flow |
| ไฟ | ตาม timer | วัตต์รวม dimmer |
| ฮีตเตอร์ | ตัดต่อ | duty cycle |
| ชิลเลอร์ | ตัดต่อ | พลังงานช่วงคอมเพรสเซอร์ทำงาน |
ตารางใช้ตรวจความสมเหตุสมผลอย่างรวดเร็ว หากต้องการค่าของระบบคุณให้ใช้เครื่องคำนวณด้านบน
สูตรและสมมติฐาน
kWh/เดือน = Σ(วัตต์ × ชั่วโมงต่อวัน × สัดส่วนเวลาทำงาน × 30) ÷ 1,000; ค่าไฟ = kWh × บาทต่อ kWh
ผลลัพธ์เป็นค่าคำนวณหรือค่าประมาณจากข้อมูลที่กรอก ค่าจริงอาจเปลี่ยนตามการติดตั้ง ผลิตภัณฑ์ วิธีวัด และสภาพระบบ ดูหลักการรวมได้ที่หน้า วิธีคำนวณและนโยบายข้อมูล
วิธีใช้ทีละขั้น
- กรอกกำลังไฟตามฉลากหรือเครื่องวัด
- ใส่จำนวนชั่วโมงต่อวันและเปอร์เซ็นต์เวลาทำงาน
- เปลี่ยนอัตราค่าไฟให้ตรงกับบิลจริงของบ้าน
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เอาวัตต์คูณ 30 วันโดยไม่คูณชั่วโมง
- คิดฮีตเตอร์เต็มเวลาโดยไม่บอกว่าเป็น worst case
- ใช้ค่าไฟประมาณแล้วนำไปเทียบกับยอดบิลทั้งบ้าน
- เลือกอุปกรณ์วัตต์ต่ำกว่าแต่ประสิทธิภาพไม่พอ
เช็กลิสต์ก่อนนำผลไปใช้
- บันทึกอัตราค่าไฟและวันที่จากบิล
- วัดอุปกรณ์ที่เปิด 24 ชั่วโมงก่อน
- เปรียบเทียบบาทต่อ flow หรือ PAR ที่ใช้งานได้
- คำนวณระยะคืนทุนก่อนซื้อรุ่นใหม่
ข้อควรระวังและขอบเขต
- ค่า 4.50 บาทต่อหน่วยเป็นเพียงค่าตั้งต้นสำหรับทดลอง ไม่ใช่อัตราทางการ
- ฮีตเตอร์ ชิลเลอร์ และปั๊มปรับรอบมีการใช้ไฟแปรผัน
- ผลลัพธ์ไม่รวมค่าบริการ ภาษี หรือโครงสร้างค่าไฟแบบขั้นบันได
คำถามที่พบบ่อย
ปั๊มตู้ปลากินไฟมากไหม?
ปั๊มวัตต์ไม่สูงแต่เปิดตลอด 24 ชั่วโมงจึงสะสมเป็นค่าใช้จ่ายได้ ควรเปรียบเทียบวัตต์พร้อมอัตราการไหลใช้งาน
ทำไมฮีตเตอร์ห้ามคิดเต็ม 24 ชั่วโมง?
เทอร์โมสตัทจะตัดเมื่อถึงอุณหภูมิเป้าหมาย จึงต้องประมาณสัดส่วนเวลาที่ฮีตเตอร์ทำงานหรือวัดจากปลั๊กวัดไฟ
ใช้ค่าไฟต่อหน่วยเท่าไรดี?
ดูยอดค่าไฟส่วนพลังงานหารด้วยจำนวนหน่วยจากบิลล่าสุด หรือทดลองหลายค่าเพื่อเห็นช่วงค่าใช้จ่าย
ตรวจทานสูตรและโครงเนื้อหาล่าสุด: 16 กรกฎาคม 2569 · หากพบค่าหรือคำอธิบายผิด แจ้งแก้ไขได้ที่นี่