รู้ก่อนเริ่มคำนวณ
ปั๊มไม่ได้ให้อัตราไหลคงที่ เมื่อความสูงส่งและแรงเสียดทานเพิ่ม จุดทำงานจะเลื่อนไปบน pump curve และ flow ลดลง ตัวเลขหน้ากล่องที่ระดับศูนย์จึงใช้เลือกปั๊มจริงโดยลำพังไม่ได้
เครื่องมือนี้เป็น screening จาก turnover และ loss โดยประมาณ เหมาะสำหรับกำหนดช่วงเริ่มค้นหา ขั้นเลือกซื้อควรคำนวณ TDH และอ่านกราฟของรุ่น
เตรียมค่าให้ถูกก่อนกรอก
- ใช้ปริมาตรน้ำจริงของบ่อรวมส่วนกรองที่หมุนเวียน
- กำหนดเวลาต่อหนึ่งรอบจากระบบและภาระ ไม่ใช้กฎเดียวกับทุกบ่อ
- หากมีน้ำตก ท่อยาว UV กรองแรงดัน หรือท่อลูกฟูก ให้ถือว่าความไม่แน่นอนสูงและตรวจ curve
อ่านผลลัพธ์อย่างไร
- การไหลใช้งานคือ flow ที่ต้องเหลือปลายระบบ
- กำลังหน้ากล่องเป็นเพียงค่าคัดรุ่นจากเปอร์เซ็นต์ loss
- ปั๊มที่ curve ผ่านจุด flow/TDH เป้าหมายโดยไม่อยู่ปลายสุดของกราฟมักมีระยะเผื่อดีกว่า
ตัวอย่างคำนวณที่นำไปใช้ได้
บ่อ 3,000 L
- ข้อมูล
- 1 รอบ/1.5 ชม., loss 35%
- ผล
- คัดรุ่นราว 3,077 L/h
ต้องเหลือปลายระบบ 2,000 L/h
บ่อ 10,000 L
- ข้อมูล
- 1 รอบ/2 ชม., loss 40%
- ผล
- คัดรุ่นราว 8,333 L/h
ตรวจวัตต์เพราะเปิดตลอดปี
บ่อ 1,000 L น้ำตกสูง
- ข้อมูล
- 1 รอบ/ชม.
- ผล
- ห้ามเลือกจาก 1,000 L/h อย่างเดียว
static head อาจลด flow มากกว่าที่เปอร์เซ็นต์เผื่อ
ตารางอ้างอิงแบบเร็ว
| ตัวแปร | ทำให้ Flow | วิธีตรวจ |
|---|---|---|
| ยกน้ำสูงขึ้น | ลดลง | ความสูงแนวดิ่ง + curve |
| ท่อเล็ก/ยาว | ลดลง | คำนวณ friction loss |
| ข้องอ/วาล์ว | ลดลง | รวม equivalent length |
| กรองสกปรก | ลดลงตามเวลา | วัด flow และล้างตามอาการ |
ตารางใช้ตรวจความสมเหตุสมผลอย่างรวดเร็ว หากต้องการค่าของระบบคุณให้ใช้เครื่องคำนวณด้านบน
สูตรและสมมติฐาน
อัตราไหลใช้งาน = ปริมาตรบ่อ ÷ ชั่วโมงต่อหนึ่งรอบ; กำลังหน้ากล่องโดยประมาณ = อัตราใช้งาน ÷ (1 − % loss)
ผลลัพธ์เป็นค่าคำนวณหรือค่าประมาณจากข้อมูลที่กรอก ค่าจริงอาจเปลี่ยนตามการติดตั้ง ผลิตภัณฑ์ วิธีวัด และสภาพระบบ ดูหลักการรวมได้ที่หน้า วิธีคำนวณและนโยบายข้อมูล
วิธีใช้ทีละขั้น
- กรอกปริมาตรน้ำจริงของบ่อ
- กำหนดว่าต้องการให้น้ำครบหนึ่งรอบภายในกี่ชั่วโมง
- ใส่ loss โดยประมาณแล้วนำผลไปเทียบกราฟปั๊มที่ความสูงจริง
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ใช้ max head เป็นความสูงที่ยังได้ flow เต็ม
- รวมความยาวท่อแนวนอนเป็น static head ตรง ๆ
- ลดขนาดท่อออกจากปั๊มทันที
- ซื้อปั๊มแรงเผื่อมากโดยไม่คิดค่าไฟและ bypass
เช็กลิสต์ก่อนนำผลไปใช้
- วัด static head จากระดับผิวน้ำต้นทางถึงปลายทาง
- วาดเส้นทางท่อและนับ fitting
- หา pump curve ของรุ่นจริง
- ตรวจ flow ด้วยภาชนะ/มิเตอร์หลังติดตั้ง
ข้อควรระวังและขอบเขต
- เปอร์เซ็นต์ loss ไม่แทนการคำนวณ TDH หรือกราฟ pump curve
- น้ำตก UV กรองแรงดัน และท่อยาวเพิ่มแรงต้าน
- ปั๊มที่ไหลมากแต่กินไฟสูงอาจมีต้นทุนระยะยาวมากกว่า
คำถามที่พบบ่อย
บ่อ 1,000 ลิตรใช้ปั๊มกี่ลิตรต่อชั่วโมง?
ต้องรู้จำนวนรอบที่ต้องการและแรงต้านของระบบด้วย หากต้องการหนึ่งรอบต่อชั่วโมง จุดเริ่มต้นคือการไหลจริง 1,000 ลิตรต่อชั่วโมงก่อนเผื่อ loss
ค่า max head คืออะไร?
คือความสูงที่ปั๊มแทบไม่มีการไหล ไม่ใช่ความสูงที่ยังส่งน้ำได้เต็มอัตรา จึงต้องอ่านกราฟของรุ่นนั้น
ใช้ค่าเผื่อ loss เท่าไรดี?
ใช้เพียงเป็น screening เบื้องต้น ระบบท่อสั้นอาจสูญเสียน้อยกว่าระบบที่มีข้องอและอุปกรณ์มาก แต่การเลือกจริงควรดูกราฟปั๊ม
ตรวจทานสูตรและโครงเนื้อหาล่าสุด: 16 กรกฎาคม 2569 · หากพบค่าหรือคำอธิบายผิด แจ้งแก้ไขได้ที่นี่